ندای شیعه ( حدیث شیعه )

پیامد های بد اخلاقی

ائمّه معصومین علیهم السلام در روایات اسلامى براى سوء خلق ، آثارى اعم از دنـیـوى و اخـروى ذکر کرده اند. با دقت در زندگى و سرنوشت افراد بد خلق ، انسان به خوبى در مى یابد که چگونه عرصه زندگى بر بدخلقها تنگ شده و درنهایت ، کارشان به فلاکت و بـدبـخـتـى مـنـجر شده و مى شود. درمقابل ، انسانهاى خوش اخلاق را مى بینید که در اثر حسن خـلق از مـوفـقـیـتـهـا و گشایشهایى بهره مند شده و مى شوند. اینک به برخى از آثار بد خلقى اشاره مى کنیم :

الف ـ آثار و پیامدهاى دنیوى :

1ـ زندگى محنت بار: امیر مؤ منان على علیه السلام مى فرماید:(سُوءُ الْخُلْقِ نَکْدُ الْعَیْشِ وَعَذابُ النَّفْسِ) 1

(سُوءُ الْخُلْقِ نَکْدُ الْعَیْشِ وَعَذابُ النَّفْسِ) 1

بدخلقى (مایه ) تلخى و ناگوارى زندگى وعذاب نفس (شکنجه روحى ) است .

2ـ اضطراب وتنهایى : حضرت على علیه السلام مى فرماید:

(سُوءُ الْخُلْقِ یُوحِشُ النَّفْسَ وَیَرْفَعُ الاُْنْسَ) 2

بدخلقى ، نفس را تنها مى سازد و اُنس را برطرف مى کند.

یعنى انسان بدخلق تنها مى شود، درحالى که با آدم خوش اخلاق دیگران اُنس ‍ مى گیرند.

3ـ تـبـاهـى ایـمـان و عـمـل :

بـه رسول خدا(ص ) عرض شد که فلان زن ، روزها روزه مى گیرد وشـبـهـا را بـه عـبـادت مشغول است ، لیکن زنى بداخلاق است و به همسایگانش ‍ آزار مى رساند. حضرت فرمود: خیرى در او نیست و اهل دوزخ است .3

امام صادق علیه السلام مى فرماید:

(إِنَّ سُوءَ الْخُلْقِ لَیُفْسِدُ الْعَمَلَ کَما یُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَلَ)4

هـمـانـا بـدخـلقـى ، عـمـل را تـبـاه مـى سـازد، چـنـان کـه سـرکـه عسل را تباه مى کند.

و نیز درجاى دیگر مى فرماید:

(إِنَّ سُوءَ الْخُلْقِ لَیُفْسِدُ الاْ یمانَ کَما یُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَلَ)5

هـمـانـا بـدخـلقـى ، ایـمـان را تـبـاه مـى سـازد، چـنـان کـه سـرکـه عسل را تباه مى کند.

4ـ محرومیت از توبه :

رسول خدا(ص ) مى فرماید:

(اءَبـَى اللّهُ لِصـاحـِبِ الْخـُلْقِ السَّیِّى ءِ بـِالتَّوْبـَةِ، فَقیلَ: یارَسُولَ اللّهِ وَکَیْفَ ذلِکَ؟ قالَ: لاَِنَّهُ إِذاتابَ مِنْ ذَنْبٍ وَقَعَ فى اءَعْظَمَ مِنَ الذَّنْبِ الَّذى تابَ مِنْهُ) 6

خـداونـد تـوبـه بـداخـلاق را نـمـى پـذیـرد، سـؤ ال شـد: چـگـونـه ، اى رسول خدا؟

فرمود: زیرا آدم بدخلق ، هرگاه ازگناهى توبه کند، باز مرتکب گناهى بزرگتر از گناه اوّل مى شود.

5ـ دورى از خداوند:

یکى از وصایاى پیامبراکرم (ص ) به ابوذر این است که فرمود:

(یا اءَباذَرِّ لایَزالُ الْعَبْدُ یَزْدادُ مِنَ اللّهِ تَعالى بُعْداً ماساءَ خُلْقُهُ) 7

اى ابـاذر! بـنـده تـازمانى که ، بدخلق است ، همواره بر دورى اش از خداوند تعالى افزوده مى شود.

امام صادق علیه السلام مى فرماید: (إِنَّ سُوءَ الْخُلْقِ لَیُفْسِدُ الْعَمَلَ کَما یُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَلَ) هـمـانـا بـدخـلقـى، عـمـل را تـبـاه مـى سـازد، چـنـان کـه سـرکـه عسل را تباه مى کند

ب ـ آثار و پیامدهاى اخروى

1ـ فشار قبر:

امام صادق علیه السلام مى فرماید:

(بـه پـیـامـبـر اکـرم (ص ) خـبر رسید که (سعدبن معاذ) از دنیا رفت . پیامبر (ص ) به همراه اصـحـاب بـرخـاسـتـه و بـه طـرف خـانـه او حـرکـت کـرد. حـضـرت امـر فرمود تا بدن سعد را غـسـل داده ، کـفـن نـمـایـنـد. سپس به طرف قبرستان حرکت کردند. پیامبر(ص ) با پاى برهنه و بـدون عـبـا در تـشییع جنازه او شرکت نمود. گاهى طرف راست و گاهى طرف چپ تابوت را به دوش مـى گـرفـت ، تـا بـه کـنـار قـبـر رسـیـدنـد. حـضـرت خـود داخـل قـبر رفته ، جسد سعد را در قبر گذاشت و با دست خود سنگ قبر را چید و آن را هموار ومحکم نمود... پس از دفن سعد، مادرش که در کنار قبر ایستاده بود، با صداى بلند گفت :

(یا سَعْدُ! هنَیئاً لَکَ الْجَنَّةُ)

اى سعد! بهشت ، برتوگوارا باد.

در ایـن هـنـگـام ، پـیـامـبـر(ص ) که صداى او را شنید، به او فرمود: ساکت باش درامرى که به پروردگار مربوط است با قاطعیت ، سخن مگو، زیرا هم اکنون سعد به فشار قبرمبتلا است .

پس از بازگشت از قبرستان ، مردم به حضرت ، عرض کردند: شما نسبت به جنازه سعد، بسیار احـتـرام کـردیـد و درباره او رفتارى نمودید که با هیچ کس دیگر چنین رفتارى نکردید. حضرت فرمود: